Ik las al eerder dat de manager  van het AH filiaal aan het Museumplein in Amsterdam (recht tegenover het Concertgebouw, dus!), met succes klassieke muziek inzette tegen hangjongeren: “een paar maten Mozart, en al dat tuig gaat ergens anders heen”.  Of woorden van gelijke strekking.

Met andere woorden: van klassieke muziek in de openbare ruimte wordt Nederland veiliger, prettiger, mooier. “Maar”, vertelt het Centrum Criminaliteitspreventie er waarschuwend bij: “Je kunt het als gemeente nuttig gebruiken, maar ga niet knutselen. Klassieke muziek afspelen door een blikkerige luidspreker werkt natuurlijk niet.” Amen, en daarom klinkt er op Festival Classique alleen maar live klassieke muziek, lekker buiten op straat, op het Plein, op de Hofvijver, en op andere mooie plekken in de stad.

Den Haag: de veiligste en prettigste stad van Nederland, tijdens Festival Classique, van 18-20 juni.

Kortom – we hebben er zin in! Haast je, als je er bij wilt zijn: deze week maken we officiëel bekend dat de eerste concerten al zijn uitverkocht (dus dit is een scoop!)

“…er is weinig gerealiseerd van de aanbevelingen die de commissie Hierck deed in 2001 over samenwerking tussen orkesten en modernisering van hun werkwijze”.

Amen! En wat geldt voor de orkesten, geldt ook voor kamerensembles, solisten, koren: kortom, veel van de ‘aanbieders’ van klassieke muziek in Nederland en ver daarbuiten. Niet vernieuwend, niet publieksvriendelijk, niet creatief. Gelukkig is er Festival Classique, en gelukkig is er ons ‘orchestra in residence’: Het Residentieorkest. Want dat die de laatste tijd goed, en ondernemend bezig zijn, staat als een paal boven water. En net als wij in het festival ongetwijfeld met regelmaat de plank misslaan, zal ook het Residentieorkest wel eens zijn neus stoten. Maar dat ze durven, blijkt wel uit een aantal van hun recente ‘producties’, en de spannende concerten die tijdens het festival van 2010 gaan plaatsvinden.

Het kan anders, en het zal ook anders! Klassieke muziek wordt weer leuk. Onder andere op Festival Classique.

Première van het (komische) ballet Don Quichotte, in de choregrafie van Marius Petipa, en met muziek van meneer Minkus (nooit eerder van gehoord. Terecht, bleek). Wát een saaie toestand: het ene na het andere dansje, in een hopeloos saai en suf decor, met een totaal passief balletgezelschap dat ook nog in de maat (nou ja, sort of…) mee moest klappen. Geweldig gedanst, hoor, daar niet van, maar dit is toch van een hopeloos verouderd soort kijkdoos-vertier? En dan die kostuums: welke kleurenblinde relnicht heeft dit op haar geweten? (bij navraag bleek het om een Franse ontwerper te gaan) Brrr.

Dat het orkest deze ondankbare partituur niet geheel vlekkeloos over de rand van de orkestbak duwde, kun je ze nauwelijks kwalijk nemen.

Als ik een recensent was, schreef ik er een met de kop: “Dan maar liever naar Rieu in de ArenA”. En daar is geen woord van gelogen.

Het enige lichtpuntje in dit 3 uur durende spektakel, is de glansrol voor Karel de Rooij en Peter de Jong (Mini & Maxi) als Sancho Panza en zijn meester Don Quichotte. Briljant gecast, en fantastisch gespeeld.

Ik ben er trots op dat Karel ook deze editie weer meewerkt aan Festival Classique. Dat verre van suf en saai hoopt te worden…

Inderdaad, een mooi compliment. Maar het legt ook meteen de lat voor ons een stukje hoger, en dat is prima.

De voorbereidingen voor Festival Classique zijn weer in volle gang: opnieuw een prachtig leeg vel papier waar we al onze woeste, mooie, domme, geestige, prikkelende, platvloerse, ontroerende ideeën met en over klassieke muziek op kwijt kunnen.

En waarom denkt u niet even met ons mee? Als u een stuk, of artiest (no pun intended) graag zou willen horen, of over een bepaalde uitvoering fantaseert: schrijf, mail, bel, sms. Voor je het weet doen we het. Live. Op Festival Classique – het leukste klassieke evenement van Nederland.

In onze festivalkrant pleitte ik voor klassieke muziek “zonder opgeheven vingertje, gewijde stiltes en moeizame programmatoelichtingen”. Want er mag ook gewoon van genoten worden, concludeerde ik. Dat schoot bij Peter van der Lint van Trouw in het verkeerde keelgat. In een column schreef hij dat mijn pleidooi past “in een tijd waarin concentratie een soort scheldwoord is”. Verderop stelt hij “In deze discussie spelen jongeren natuurlijk steeds de hoofdrol, omdat zij de toekomst hebben, en de concertzalen straks moeten bevolken.” Jongeren hebben geen concentratie volgens hem. Maar het komt goed. Als ze ouder en wijzer zijn, “zitten de concentratiearme jongeren van nu stil en op een droogje in de zaal.”

Hij moet de eeuwige jeugd van tegenwoordig weer hebben, waar we sinds de oudheid al over klagen. Zijn die jongeren trouwens echt zo concentratiearm? Ik betwijfel het. Kinderen lezen dikkere boeken dan ooit. Kijk maar naar Harry Potter. Jongeren spelen steeds ingewikkelder videogames om met opperste, uren aanhoudende concentratie hogere levels te bereiken. Ze kijken naar bioscoopfilms en televisieserie met steeds complexere verhaallijnen. Razend populair is een serie als 24, waar je echt voor moet gaan zitten.

Opvallend is dat jongeren vooral concentratie over hebben voor zaken waar iets aan te beleven valt. Die beleving is voor hen mogelijk ver te zoeken bij een doordeweeks concert van een symfonieorkest, waar met professionele routine een standaardprogramma wordt afgedraaid. Is trouwens een concertbezoeker geconcentreerd, als hij roerloos stilzit en beleefd klapt, maar tijdens het concert zijn gedachten laat afdwalen? Misschien is het beter om niet over concentratie te spreken, maar over flow, het moment dat je ergens helemaal in op kunt gaan. Flow beleef je soms meer bij een popconcert dan bij een klassieke concert. We schieten niet op als we dat niet onder ogen zien en klassieke muziek blijven presenteren volgens het vertrouwde recept. Dat jongeren later automatisch klassieke concerten zullen gaan bezoeken, is een tragische misvatting. We moeten blijven zoeken naar nieuwe manieren om een nieuw publiek over de streep te halen. We zullen bij Festival Classique best wel eens de plank misslaan. Maar we doen wel ons best.

Ik begrijp ook wel dat die noten zo mooi zijn vanwege de context waarin ze klinken, maar zou het niet een heerlijke manier zijn om eens écht over muziek te praten, gewoon: over je lievelingsnoten? En waarom je daar altijd kippevel krijgt?

Lijkt me een leuk radioprogramma opleveren: De Mooiste Noten Van…?

Ik ben net uitgenodigd als gast in het programma Een Goedemorgen Met… (zeer vereerd, trouwens). Misschien ga ik het daar alleen maar over mijn favoriete noten hebben.

Classic FM, dat niet eens in de auto te beluisteren station met kauwgomklassiek, doet het al jaren veel beter. En waarom? Gewoon, door mooie muziek te draaien, niet zoveel te ouwehoeren over toonsoorten, opusnummers (en meer van dat soort geheimtaal voor “ons soort mensen”), en door te luisteren naar wat hun luisteraars vinden. Die overigens ook allemaal 64 jaar en ouder zijn, volgens mij.

Hupsakee: mag ik pleiten voor een werkelijk nieuw geluid op de radio? Een snel, scherp, informatief en volwassen station dat klassieke muziek brengt omdat het mooi is, en niet omdat het een podium wil bieden voor de zalvende stemmen van oninteressante musicologen met non-informatie voor de leek. Met nieuws op de hele uren, leuke anekdotes, goeie muziek (en niet alleen van die populaire dijenkletsers), geen onnodig live-applaus, geen complete Bruckner-symfonieën bij het ontbijt,  én een beetje frisse presentatoren. BNR met klassieke muziek, kort gezegd.

Het handjevol luisteraars dat Radio 4 graag wil claimen als hun exclusieve clubhuis, en zegt oprecht te gaan zitten voor een verdiepend programma met eindeloze analyses van Prokofievs complete piano sonates, gaat maar lekker een website beginnen. Kom op: er MOET en ZAL een nieuw publiek voor klassiek gevonden moeten worden. En met nóg meer elitair gewauwel op 4 gaat dat niet gebeuren …

Ik wens Radio 4 oprecht heel veel succes met deze belangrijke missie: en welkom op Festival Classique!!!

Vergeet het geslijm aan het eind: hij roept zowaar op tot (extreem milde) revolutie in de concertzaal! Misschien moeten we hem uitnodigen voor Festival Classique 2010?